Εργο ιχνη
Το έργο “Ίχνη” αναδεικνύει εννέα τοπόσημα σε Αθήνα και Τήνο, εστιάζοντας στην αρχιτεκτονική, βιομηχανική και πολιτιστική κληρονομιά της Ελλάδας, μέσα από τη χρήση QR codes. Με την πάροδο του χρόνου, στο νησί της Τήνου αναδύθηκαν θρυλικές οικογένειες τεχνιτών, όπως καλαθοπλέκτες, μαρμαράδες, σηροτρόφοι και σιδηρουργοί, οι οποίες δημιούργησαν μοναδικές παραδόσεις. Η σχέση αυτών των οικογενειών με το τοπικό οικοσύστημα τεχνών, η χωροθέτηση των εργαστηρίων τους, η εξέλιξη της τεχνογνωσίας τους, καθώς και η αλληλεπίδρασή τους με τα εργαλεία και τα υλικά τους, αποτελούν το κεντρικό θέμα του έργου “Ίχνη”.
Μέσα από το έργο αυτό, η ΝΩΜΩ ΑμΚε δημιουργεί μια υβριδική, εναλλακτική πολιτιστική διαδρομή που συνδέει χώρους και τόπους μέσω κειμένων, φωτογραφιών και μαρτυριών τεχνιτών και κατοίκων. Η πρώτη υλοποίηση του έργου συνδέει εννέα τοπόσημα, τα οποία αναδεικνύουν την αρχιτεκτονική και βιομηχανική κληρονομιά. Μεταξύ αυτών, ξεχωρίζει η πορεία της οικογένειας Ρήγου, μιας σημαντικής οικογένειας σιδηρουργών από το χωριό Υστέρνια της Τήνου, καθώς και της οικογένειας Αλεξόπουλου. Χώροι εργασίας, εργαλεία και αντικείμενα των τεχνιτών συνδέονται, δημιουργώντας ένα πλούσιο μωσαϊκό της τηνιακής ταυτότητας.
Πρώτες τοποθεσίες: Τήνος – Αθήνα
Τήνος
Ξεκινάμε στην Τήνο με τοποθεσίες που αποκαλύπτουν την διαδρομή της οικογένειας Ρήγου, που κύριος άξονας στην εξελιξη της, αποτέλεσε η ειδίκευση στην τέχνη της σιδηρουργίας, αλλά επέκτεινε μέσα από την ικανότητα των μελών της το πεδίο δράσης της γεωγραφικά και παραγωγικά μέσα από κόμβους στο χώρο, δημιουργώντας ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον δίκτυο. Οι πρώτες μας τοποθεσίες αφορούν στα εργαστήρια των μελών της οικογένειας σε Υστερνια, Ξινάρα και Πύργο αλλά και των συνεχιστών της παράδοσης Ρήγου στη σιδηρουργία με το εργαστήριο στον Πύργο που πλέον ανήκει στον εξαίρετο σιδερά μπαρμπά Κώστα Αλεξόπουλο.
Συνέχεια – Αθήνα
Στο άμεσο μέλλον η ΝΩΜΩ ΑμΚε έχει σκοπό να προσθέσει περαιτέρω QR στην Αθήνα. Παρακολουθούμε την μεταφορα της Τηνιακής πολιτιστικής ταυτότητας και κληρονομιάς σε αρχιτεκτονικά / διακοσμητικά στοιχεία κτιρίων της Αθήνας ξεκινώντας από τον Ανδρέα Ρήγο και τη συνεργασία του με πολύ σημαντικούς αρχιτέκτονες στην Αθήνα. Μέσα από το έργο του Ανδρέα Ρήγου είναι ορατοί οι δεσμοί με το μάρμαρο και τα μοτιβο του, με την καταγωγή του από μία περιοχή που εμπορεύονταν το μάρμαρο αλλά γέννησε πολλούς καλλιτέχνες και γλύπτες, όπως είναι τα Υστέρνια και γενικότερα η Έξω μεριά. Αλλά κυρίως αυτό που είναι ορατό στα έργα του είναι η παράδοση της οικογένειας στην επεξεργασία μετάλλων που έχει βάθος τουλάχιστον επτά γενιές.
Στόχοι
Συνοπτικά, το έργο “ιχνη” της ΝΩΜΩ είναι μια πολύπλευρη πρωτοβουλία για τη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς, την εκπαίδευση του κοινού, την ενισχυση του πολιτιστικού τουρισμού ενώ ταυτόχρονα θέλει να εμπνεύσει τις τοπικές κοινωνίες.
Βιβλιογραφία
Η έρευνα βασίζεται σε στοιχεία που βρέθηκαν ανάμεσα σε άλλα στα βιβλία Φλωράκης Α. , 2013, “Τα γύφτικα της Όξω μεριάς Τήνου σιδηρουργεία και σιδηρουργοί στο 19ο και 20ο αιώνα“, Αθήνα: Αδελφότητα των εν Αθήναις Τηνίων, Καραλή Μ., 2002, “Οι αγροτικές κατοικίες στην Εξωμεριά της Τήνου”, Αθήνα: Ποιτιστικό Τεχνολογκό Ίδρυμα ΕΤΒΑ, Συλλογικός τόμος, 1979, Εθνογραφικά, Αθήνα :Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα, ΦΛωράκης Α., 2018,“Παλιά λατομεία και σχιστήρια της Τήνου“ Αθήνα: ΠΙΙΟΠ, Συλλογικό τόμος, 2009 “Τετράδια Εξωμεριάς” Αθήνα: επιμέλεια έκδοσης Κώστας Δανούσης, Συλλογικό τόμος, 2009 “Μνήμες Πανόρμου” Αθήνα: επιμέλεια έκδοσης Κώστας Δανούσης, Συλλογικός τόμος, 2024 “Navigare necesse est τιμή στον Κώστα Δανούση”, Αθήνα: Αλελφότητα των εν Αθήναις Τηνίων, σε παραινέσεις και κατευθύνσεις των κυρίων Φλωράκη και Δανούση, σε σε εργασίες όπως αυτές του Ιάκωβου Ρήγου αλλά και σε συνεντεύξεις που διενεργούνται από την ομάδα του φορέα στο πλαίσιο του έργου Fe26 – “Σμιλεύοντας τη μνήμη”.