Διεύθυνση Σουρή 5, Αθήνα
Είδος χώρου Μέγαρο Μποδοσάκη, χώρος γραφείων
Περιοχή Αθήνα
Περίοδος 20ος ΑΙΩΝΑΣ
Το κτίριο
Το υποδειγματικά συμμετρικό γωνιακό Μέγαρο Μποδοσάκη επί της λεωφόρου Αμαλίας 20 και Σουρή 5 αποτελεί ιστορικό κτήριο της Αθήνας. Το εξαώροφο Μέγαρο Μποδοσάκη, θεωρείται το καλύτερο έργο του Ανδρέα Πλουμιστού και τα αρχιτεκτονικά σχέδια του φέρουν την υπογραφή του. Αρχισε να κατασκευάζεται το 1949 και ολοκληρώθηκε ύστερα από μία δεκαετία το 1958. Αποτελείται από ισόγειο, 6 ορόφους και 2 υπόγεια, έχοντας συνολική επιφάνεια 13.460 τ.μ. Την περίοδο 2005-2006 ανακαινίστηκε ριζικά. Η λιτή μορφή του τού δίνει μια ξεχωριστή θέση ανάμεσα στα ιδιαίτερης αρχιτεκτονικής κτίρια της λεωφόρου Αμαλίας. Δεν είναι τυχαίο ότι πλάνα από τις όψεις του φιγουράρουν σε σπουδαίες ταινίες του ελληνικού κινηματογράφου κατά τη δεκαετία του 1960 και από την επιβλητική είσοδό του επί της οδού Σουρή μπαινόβγαιναν σχεδόν όλοι οι πρωταγωνιστές της εποχής, αφού με βάση το σενάριο είχαν τα γραφεία τους στο συγκεκριμένο κτίριο.
Διακοσμητικά στοιχεία κτιρίου
Το εργαστήριο Ανδρέας Ι. Ρήγος και συνεργάτες συνεργάστηκε με τον Ανδρέα Πλουμιστό για την κατασκεύη σειράς μεταλλικών στοιχείων του κτιρίου του Μεγάρου Μποδοσάκη τη δεκαετία του 1950.
Η επιβλητική εσωτερική σκάλα
Το Κιγκλίδωμα του κεντρικού κλιμακοστασίου έγινε σε σχέδιο Ανδρέα Πλουμιστού, Αρχιτέκτονα. Το υλικό που χρησιμοποιήθηκε ήταν σίδηρος σφυρήλατος διαμορφωμένος εν ψυχρώ και εν θερμώ με επίστρωση ελαιοχρώματος απόχρωσης ματ. Σχεδίαση και κατασκεύη από το εργαστήριο Ανδρέας Ι. Ρήγος και συνεργάτες – δεκαετία του 1950.
Περιστρεφόμενη θύρα εισόδου
Η πρωτοποριακή περιστρεφόμενη θύρα εισόδου έγινε σε σχέδιο Ανδρέα Πλουμιστού, Αρχιτέκτονα. Το υλικό που χρησιμοποιήθηκε ήταν ορείχαλκος και χαλκός με διαφανή προστατευτική επίστρωση συνθετικής ρητίνης (βερνίκι) επεξεργασίας ματ.
    |
Εργαστήριο Ανδρέας Ι. Ρήγος και συνεργάτες
Το εργαστήριο του Ανδρέα Ρήγου από τον Πύργο της Τήνου έχει ήδη καθιερωθεί ως το καλύτερο σε όλη την Ελλάδα, με πλήρη μηχανολογικό εξοπλισμό ξεχωριστό σχεδιαστήριο και τους καλύτερους μαστόρους, εκπαιδευμένους εκεί από μικρή ηλικία. Ο Ανδρέας Ρήγος, συνεχιστής μιας παράδοσης τεσσάρων γενεών στο σίδερο, έγγονος του Χιάννη και γιος του Ιάκωβου, εξελίσσεται σε ιδιοφυή καλλιτέχνη του μεγάλου, οργανώνει από το 1932 εργαστήριο όπου τα πάντα σχεδιάζονται σε κλίμακα ένα προς ένα. Συνεργάζεται με τους πλέον όνομαστους αρχιτέκτονες εποχής του, όπως ο Ανδρέας πλουμιστός και ο Αναστάσιος Ορλάνδος, οι οποίοι είτε τους δίνουν την ιδέα και σπανιότερα το σχέδιο, είτε συνήθως, του τα αναθέτουν όλα εν λευκώ. Ο κατάλογος των έργων του καλύπτει όλη την Ελλάδα έργα κοσμικά, εκκλησιαστικά, μικρά και μεγάλα, έργα μνημειώδη, έργα που για να κατασκευαστούν χρειαστεί να επινοηθούν νέες μέθοδοι, καινοτόμες λύσεις, ευρεσιτεχνίες. Έργα που σήμερα δεν μπορούν να ξαναγίνουν.
Ανδρέας Πλουμιστός
Ο Ανδρέας Πλουμιστός (1897-1962).ήταν ιδρυτικού μέλος της Ελληνικής Αρχιτεκτονικής Εταιρείας. Σπούδασε στο Πολυτεχνείο του Μονάχου και εργάστηκε ένα διάστημα στη Γερμανία ώς το 1923 που εγκαταστάθηκε στην Ελλάδα. Για πολλά χρόνια ήταν προϊστάμενος του αρχιτεκτονικού τομέα στον Δήμο Αθηναίων, θέση από την οποία είχε την ευθύνη για τις προσθήκες και τη σημερινή εικόνα του δημαρχείου της πρωτεύουσας. Με υφιστάμενο τον τότε νεαρό Αρη Κωνσταντινίδη, σχεδίασαν το 1939 τα επιβλητικά προπύλαια του Α’ Νεκροταφείου της Αθήνας. Σχεδίασε επίσης πολλά δημόσια και ιδιωτικά κτίρια.
Ιστορία Μεγάρου Μποδοσάκη
Για πολλές δεκαετίες υπήρξε η έδρα του πανίσχυρου επιχειρηματία Πρόδρομου Αθανασιάδη, που έμεινε στη σύγχρονη ιστορία ως Μποδοσάκης. Το κτήριο διαθέτει απρόσκοπτη θέα προς τον Εθνικό Κήπο, αλλά και προς τα σημαντικά τοπόσημα του κέντρου της πόλης: τον Λυκαβηττό, το Κοινοβούλιο, το Καλλιμάρμαρο, τους Στύλους του Ολυμπίου Διός, αλλά και την Ακρόπολη. Εκπροσωπεί επάξια τον «απογυμνωμένο κλασικισμό», επισημαίνει ο καθηγητής του Πολυτεχνείου Δημήτρης Φιλιππίδης στο βιβλίο του για τη νεοελληνική αρχιτεκτονική, προσθέτοντας ότι «αργότερα βρήκε πολλούς μιμητές». Οι δύο όψεις του αναπτύσσονται με υποδειγματική συμμετρία, ενώ το πιο χαρακτηριστικό στοιχείο τους είναι οι εξώστες που υποχωρούν σε σχέση με το υπόλοιπο κτίριο και οι τοίχοι που τους οριοθετούν έχουν πορφυρό χρώμα, όπως συνηθιζόταν σε νεοκλασικά μνημεία. Χαρακτηριστικό δείγμα της μοντέρνας αρχιτεκτονικής που κυριάρχησε μετά τον πόλεμο, πρωτοτύπησε όμως με τους εσωστρεφείς εξώστες του σε φόντο σε χρώμα κεραμιδί που παρέπεμπαν στο αίθριο των αρχαίων ναών
Η καθηγήτρια Ελένη Φεσσά-Εμμανουήλ το χαρακτηρίζει “κλασικομοντέρνας τεχνοτροπίας”, ή δείγμα του “πώς ένα καινούργιο κτίσμα μπορεί να είναι ουσιαστικά παλιό ή ακαδημαϊκής τεχνοτροπίας”.
Δοκίμια για τη νέα ελληνική αρχιτεκτονική Ελένη Φύσσα Εμμανουήλ
Ιστορία του Πρόδρομου Αθανασιάδη/ Μποδοσάκη
Ο Πρόδρομος Αθανασιάδης (1890-1979) δεν είναι άλλος από τον Μποδοσάκη, επώνυμο που προέρχεται από παραφθορά του βαφτιστικού του ονόματος στην τουρκική γλώσσα. Γεννήθηκε σε μια μικρή πόλη, τον Πόρο της επαρχίας Νίγδης της Τουρκίας και ήταν μέλος μιας φτωχής οικογένειας με πέντε παιδιά. Πολύ μικρός αναγκάστηκε να μεταναστεύσει και μεγάλωσε φορώντας «πατημένα» (σ.σ.: ξαναφορεμένα από άλλον) παπούτσια, όπως αναφέρεται στη βιογραφία του που εξέδωσε το Ιδρυμα Μποδοσάκη, με επιμέλεια του Κώστα Χατζιώτη.
Η φτώχεια τον οδήγησε να βρει λύσεις και σε ηλικία μόλις 17 ετών ήταν σημαντικός οικονομικός παράγοντας στη Μερσίνα και στη συνέχεια στην Κωνσταντινούπολη. Εγκαταστάθηκε στην Ελλάδα το 1922, μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή, όπου ξεκίνησε τη νέα επιχειρηματική του πορεία. Χημική βιομηχανία, ορυχεία, μεταλλεία, υαλουργεία και πυρομαχικά ήταν μερικές από τις αποδοτικές επιχειρήσεις του, οι οποίες λίγο πριν από τον πόλεμο αντιπροσώπευαν το 35% της βιομηχανικής παραγωγής της χώρας.Πολιτικός φίλος του Ελευθέριου Βενιζέλου, δεν είχε καλές σχέσεις με τις κυβερνήσεις της δικτατορίας. Αναφέρεται πως κατά τη συνάντησή του με τον Ιωάννη Μεταξά τού είπε: «Δεν ζητάω καλό, κακό δεν θέλω να μου κάνεις».
Το 1948, λίγο πριν από τη λήξη του Εμφυλίου, ο μεγαλύτερος επιχειρηματίας της εποχής αγόρασε το αδόμητο οικόπεδο στη γωνία της λεωφόρου με τη μικρή οδό Σουρή που ενώνει
Βιβλιογραφία
Η έρευνα βασίζεται σε στοιχεία που βρέθηκαν ανάμεσα σε άλλα στα βιβλία Φλωράκης Α. , 2013, “Τα γύφτικα της Όξω μεριάς Τήνου σιδηρουργεία και σιδηρουργοί στο 19ο και 20ο αιώνα“, Αθήνα: Αδελφότητα των εν Αθήναις Τηνίων, Καραλή Μ., 2002, “Οι αγροτικές κατοικίες στην Εξωμεριά της Τήνου”, Αθήνα: Ποιτιστικό Τεχνολογκό Ίδρυμα ΕΤΒΑ, Συλλογικός τόμος, 1979, Εθνογραφικά, Αθήνα :Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα, ΦΛωράκης Α., 2018,“Παλιά λατομεία και σχιστήρια της Τήνου“ Αθήνα: ΠΙΙΟΠ, Συλλογικό τόμος, 2009 “Τετράδια Εξωμεριάς” Αθήνα: επιμέλεια έκδοσης Κώστας Δανούσης, Συλλογικό τόμος, 2009 “Μνήμες Πανόρμου” Αθήνα: επιμέλεια έκδοσης Κώστας Δανούσης, Συλλογικός τόμος, 2024 “Navigare necesse est τιμή στον Κώστα Δανούση”, Αθήνα: Αλελφότητα των εν Αθήναις Τηνίων, σε παραινέσεις και κατευθύνσεις των κυρίων Φλωράκη και Δανούση, σε σε εργασίες όπως αυτές του Ιάκωβου Ρήγου αλλά και σε συνεντεύξεις που διενεργούνται από την ομάδα του φορέα στο πλαίσιο του έργου Fe26 – “Σμιλεύοντας τη μνήμη”.
Περισσότερες πληροφορίες για το έργο ίχνη εδώ